(Cụ Hinh nhận thấy) những nhận xét của Hong Van rất lý thú để suy tư.
hong van
“tớ rất thích cái này“: danh từ + động từ (khách quan)
“tớ ghét tay kia“ : danh từ + động từ (khách quan)“Cái này dở ẹc“: danh từ + tính từ (chủ quan)
“tay kia ngu đần“ : danh từ + tính từ (chủ quan)
Cụ Hinh cảm nhận như sau.
Nếu tách rời khỏi ngữ cảnh.
Một mệnh đề được “khách quan hóa”, giấu đi chủ thể phát ngôn, mệnh đề ấy mang dạng thức siêu chủ quan, chính vì sự giấu diếm đó (hữu thức hay vô thức). Tuy nhiên nội dung của mệnh đề là chuyện khác, vẫn có thể là đúng đắn.
Ví dụ “em xinh là xinh như cây lúa”.
Các thể diễn thuyết hùng biện, diễn văn tranh cử, lời lẽ của phát ngôn viên ngoại giao, hay các kết án trong nhà say mê cái thức này. “Anh là chúa thằn lằn ra giun!”.
Bây giờ khi một mệnh đề có cả thông tin về người phát ngôn, nội dung của nó có thể siêu chủ quan, nhưng cái thức của nó mang tính khách quan, vì mệnh đề này không giấu diếm thông tin về người phát ngôn.
Ví dụ “em ghét anh lắm, muốn cắn yêu một cái!”
Nếu dựng trước ngữ cảnh là mình đang trình bày ý nghĩ riêng của mình thì lại là truyện khác, tựa như cái khóa nhạc và các dấu thăng giáng ở đầu bản nhạc vậy.
Còn lại thì đừng chấp văn chương thơ phú, sự ỡm ờ là cái thức phải có của mấy môn này.
Ông Descartes quả là người cẩn thận, không dám nói suông “tôi tồn tại”, mà phải nói “tôi đang suy tư” trước cái đã, “cogito, ergo sum”.
Mấy sĩ phu bảo về triết học thì “vật chất có trước”, mà lại quên nói là “tôi bảo thế”, phí mất cả bản quyền.
Với những ai nghiện chê khen, Cụ Hinh ngẫm rằng sao mình lại vội khước đi cái quyền tự do của mình là mình có thể được sai lầm? Lúc nào cũng phải khư khư mấy cái chân lý tuyệt đối nhặt được ở đâu về, bạn không mệt ư? Mà dù bạn không bao giờ mệt thì những người xung quanh bạn đã phải nhàu nát vì bạn rồi.
Dám chấp nhận cái quyền được nhầm sai, như thế là mình đang cố gắng vượt lên cao hơn chính cái bản ngã của mình, và được hưởng cái tự do tinh thần ngày một lớn hơn.