Tối hồi hôm, trước khi đi ngủ, Cụ Hinh xem lướt chương trình nhạc cổ Ấn độ. Thấy rằng nhạc này cũng chất chứa rất nhiều tiết tấu hay.
Cùng với nhạc này thì là các vũ khúc Ấn độ truyền thống. Nhảy múa được như thế thì bài tập dậm chân nhịp 4/4 còn gì là khó nữa đâu!
Mới hay để múa thì phải có nhịp điệu. Không thì chân bước, quay vòng thế nào, vũ hình ra sao…
…
Nhiều tôn giáo xóa bỏ những vũ khúc nhộn nhịp, như Khổng giáo, hay ngay cả Thiên chúa giáo. Họ chỉ cho phép lưu truyền những vũ khúc yên ả. Các dân tộc này tái mù về tiết tấu. Và mất luôn thẩm mỹ về tiết tấu, cái có lẽ quan trọng còn hơn cả giai điệu.
Nhiều tôn giáo khác vẫn giữ và phát triển các vũ khúc nhộn nhịp, như Ấn độ giáo hoặc các tôn giáo nguyên thủy ở các bộ tộc. Ở Tây Nguyên xứ ta Cụ Hinh từng được dự lễ rượu cần và nhảy múa cồng chiêng ở nhà rông Bana, các tiết tấu còn được bảo tồn rất tuyệt vời…
…
Trong các chủ quan ở trên đời, có lẽ chủ quan về thẩm mỹ là chủ quan lớn nhất.
Tình hình sẽ khác đi nếu người ta được mở mang về thẩm mỹ, bao dung về thẩm mỹ, và khi đó tự do sẽ ùa tới.
Nhiều dân tộc cùng các lãnh tụ của họ bảo thủ, cố chấp, hẹp hòi… không phải vì họ “dốt”, mà vì họ bị quá bó hẹp về thẩm mỹ. Họ tưởng cái trò chơi của họ là cái hay duy nhất trên đời rồi.
Vua Việt thời Lý Trần nghe nói từng tham gia múa may cho mọi người xem. Lý tưởng thẩm mỹ này quả là hướng tới tự do hơn cái là thời mà ở xứ Đông ai cũng diện bộ quần áo đại cán, mặt mũi nghiêm trọng, chân tay khệnh khạng, nói năng tù túng.
Cụ Hinh khuyên mỗi người hãy tìm tòi mở rộng và nâng cao các thẩm mỹ của mình trong các lĩnh vực đời sống, như một đích sống.
Bản thân Cụ Hinh cố học hỏi mỗi ngày chuyện này, tuy có muộn. Không dễ chút nào, nhưng cực kì thú vị.
Bai nay co le minh thich nhat trong cac bai o nuoc den chan.
Minh xin phep cu Hinh copy vao bantoi.com.vn nhe.
Nghe noi chu dien dan da moi cu Hinh tham gia tu lau.
Than men
HV
Đâu chỉ có mỗi thẩm mỹ liên quan tới tự do đâu
“Nhiều tôn giáo xóa bỏ những vũ khúc nhộn nhịp, như Khổng giáo, hay ngay cả Thiên chúa giáo. Họ chỉ cho phép lưu truyền những vũ khúc yên ả. Các dân tộc này tái mù về tiết tấu. Và mất luôn thẩm mỹ về tiết tấu, cái có lẽ quan trọng còn hơn cả giai điệu.”
Chao ban,
Bai viet hay, nhung minh chua dong y lam voi ban ve cau viet tren. Loi nhan xet cua ban oan uong cho ca nen Thanh Nhac Cong Giao noi rieng. Mot bai thanh ca duoc hat trong nha tho (cong giao) phai hoi du 2 dieu kien nghe thuat va phuc vu – nghia la melody/tiet tau phai co nghe thuat va loi ca/noi dung thi phai di dung voi cac bai doc trong thanh le. Toi biet co rat rat nhieu bai thanh ca noi tieng da co tuoi, qua tham dinh thi nhung bai hat do chi duoc hat khi sinh hoat nhung khong duoc dua vao hat trong thanh le vi nhac/loi dam chat doi qua. Co nhung bai thanh ca, 1 be, 2 be, hop xuong rat nhon nhip, hung trang, nhung van giu duoc su nghiem trang net uy nghi trong thanh duong van duoc hat day thoi.
Chuc ban mot ngay binh an
Chào Teresa,
Thật vui khi được bạn trao đổi, làm rõ thêm những chi tiết thật thú vị.
Theo nghĩa thật rộng thì cái gì cũng chứa vũ trụ ở trong cả. Ta bàn theo nghĩa tương đối thôi.
Tương đối không phải là à uôm, mà là trong so sánh giữa các yếu tố trong cuộc.
Mấy khái niệm cũng rất cần phân biệt, tốc độ (tempo), nhịp (phân chia mỗi khuôn nhạc chứa bao nhiêu đơn vị độ dài), tiết tấu hay nhịp điệu – các loại hình chia cắt ngắt nghỉ các đơn vị của bộ gõ.
Trong âm nhạc truyền thống Á Đông, hay Âu châu mà ta quan sát được hôm nay, thẩm mỹ tiết tấu bị mờ nhạt, không đáng kể hoặc không phát triển.
Người ta chuyện rằng nhiều tay trống bass jazz cự phách ở Âu Châu sang chơi giao lưu với dân nhạc vùng Caribe, đánh giở chừng nhiều món thôi thì lè lưỡi chuồn ra sau uống cà fê… Chịu hết nổi. Mà chơi Jazz là đã luyện du nhập chán cái văn hóa tiết tấu rồi nghen.
Dân vùng Caribe họ tắm trong các tiết tấu từ trong bụng mẹ và trong suốt cuộc đời. Với họ âm thanh không tiết tấu hóa thì không phải là âm nhạc, có vậy thôi.
Những điều Teresa nói vẫn đúng hoàn toàn. Nhưng có lẽ hơi “bên cạnh”.
Nếu Teresa tham gia chơi thử Jazz thì chắc sẽ cảm giác ngay thôi. Tất nhiên Jazz cũng có những bài khá êm… nhớ chọn bài tiết tấu chết người nghen!
Vui vẻ!