RSS Feed

Category Archives: . Kinh Truyện

D ự n g s á c h

Sách không phải blog, trừ phi blog… chép lại sách

“Dựng sách” là một công việc hoàn toàn khác với việc đem gộp những bài trên blog lại (bằng không, thì chỉ là “gộp”). Chữ « dựng » ở đây tôi dùng như chữ « composer ». Nhà dựng nhạc, nhà dựng phim, nhà dựng múa, nhà dựng kịch… cũng đều làm cái công việc tương tự: người ta có một ý đồ về tác phẩm, như một « tập rỗng » nhưng có khả năng tích hợp dữ liệu có thể để tự lớn lên, hình hài cùng tinh thần, và người ta « dựng » nó lên.

Cái kết quả? Là bản nhạc, là bộ phim, là vở múa, là vở kịch, là cuốn sách.

Sông Hồng Blues, blues-rock

Mạnh mẽ, vũ bão…???

(Nối vào dàn âm thanh, để nghe được tiếng tim mình hòa đập)

Nói, viết, nghĩ

Romeo ngấp ngúng…

“Anh nói tiếng Việt không được từ tốn, không được rõ ràng lắm, vì anh ít khi được thực tập sử dụng ‘tiếng Việt nói’ trong đời sống hàng ngày em a.. à… ạ!”

Juliet nhoẻn cười, không nín được.

“Chuyện nói tiếng Việt của anh, như vậy mới khuyến khích người ta đọc, anh ạ.
Mọi người sẽ nghĩ rằng chắc chắn anh này viết hay hơn nói, và có khi nghĩ còn hay hơn viết.”

Một góc nhìn đa văn hóa

 


Nhà phê bình Đoàn Ánh Dương khai hỏa

 

Đoàn Ánh Dương

 


Một minh họa cho cuốn sách
của họa sĩ Lê Thiết Cương

 

Cuốn tạp văn mới xuất bản của Hoàng Hồng-Minh, Lòng người mênh mang(*), thể hiện một góc nhìn sâu sắc, bén nhạy bằng văn phong nhẹ nhàng, hóm hỉnh về văn hóa, xã hội và con người đương đại. Tìm đến tiếng cười sảng khoái và mẫn cảm để lột hiện các vấn đề nghiêm ngắn (nhiều khi là nghiêm trọng) của đời sống không chỉ là một lựa chọn phù hợp về văn phong, mà còn là một lựa chọn thích hợp về lẽ sống.

 

Các bài viết trong cuốn sách vốn là một số bài viết trên blog cá nhân, bài viết cho các báo và tạp chí, nay tập hợp và tái cấu trúc thành các nhóm chủ đề khác nhau, những câu chuyện có liên đới với nhau trong cách thức tác giả nhìn nhận về một Việt Nam đương đại đang đối diện với quá khứ dân tộc và tương lai nhân loại trong bối cảnh toàn cầu hóa.Bước vào quỹ đạo mới mẻ luôn là thách thức đối với một dân tộc, nó đòi hỏi dân tộc ấy phải nhìn lại di sản trong truyền thống của mình, vừa thâu nhận những tinh hoa của nhân loại đặng tiếp tục kiến tạo căn cước mới cho dự án dân tộc đang theo đuổi. Có nhiều cách thức khác nhau để tiếp cận vấn đề quan thiết ấy. Cuốn “tản bút tùy văn” của Hoàng Hồng-Minh chọn lối viết tản mạn, đi từ các trường hợp cụ thể mà đặt ra các vấn đề kích thích sự suy nghĩ, trao đổi từ phía người đọc, người nghe, người đối thoại thông qua các câu chuyện tưởng chừng như nhỏ mọn, vô thưởng vô phạt được tác giả ngẫu hứng viết ra, kể ra. Song dù được viết ở nhiều chủ đề khác nhau, sợi dây cố kết, mà nhiều chỗ đan dệt thành mảng miếng nổi bật, vẫn là các ứng xử của xã hội và con người, các suy ngẫm về văn hóa Việt Nam trước quá trình hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Ở đây, có nhiều thông tin, nhiều quan điểm của tác giả dễ được sẻ chia, và cũng có những tiếp cận mời gọi nhiều đối thoại.Tuy cuốn sách có nhiều gợi nhắc đến cách ứng xử mang màu sắc minh triết phương Đông (bằng việc hiện diện phổ biến của hệ thống ngôn ngữ liên quan trong các chủ đề như: Vũ trụ trong ta; Minh triết, một thời; Sống chết lẽ thường; Trà chuyện; Nhập thiền; Xả thiền), và cảm giác tác giả cũng có vẻ ưu ái cho lựa chọn “minh triết” ấy, song hầu hết các vấn đề gợi hứng thú của cuốn sách lại xuất phát nhiều hơn từ cái nhìn mang màu sắc triết học phương Tây. Có lẽ do sinh sống và làm việc ở nước ngoài, lại thường xuyên có thói quen quan sát đời sống, Hoàng Hồng-Minh đã tập nhiễm phần nào cái nhìn phân tích, suy luận của truyền thống trọng tư duy (thực nghiệm) của xã hội Âu Tây chứ không chỉ truyền thống trọng kinh nghiệm Á Đông, dù sự phân biệt trên không phải là luôn đúng cho mọi trường hợp. Và trong đối thoại Đông – Tây, nhiều khi tác giả cũng ưu ái cho mong muốn “Hòa Hợp”, như cái tên cuối cùng đã được đặt cho quảng trường lớn nhất ở trung tâm Paris – Concorde – sau nhiều tên gọi khác theo thăng trầm lịch sử (Chuyện gọi tên phố, tên phường, tên…). Song trên thực tế thì chính cái nhìn khác, nhờ được tiếp xúc với cái khác và khoảng cách (địa văn hóa) với đất nước lại mới làm nên nét độc đáo trong góc nhìn của Hoàng Hồng-Minh.Viết tản mạn về các vấn đề khác nhau, lại chủ yếu là các vấn đề mang tính trường hợp đại diện, nhưng cái nhìn của Hoàng Hồng-Minh về việc hiện đại hóa xã hội, về các ứng xử văn hóa, là thống nhất, và mời gọi được những suy nghĩ, tranh biện, thảo luận. Với Hoàng Hồng-Minh, hiện đại hóa là một xu thế tất yếu của nhân loại. Và hiện đại, ấy là việc xây dựng và tưởng thưởng các giá trị tự do, dân chủ, bác ái. Đó là những giá trị được tạo lập trên nền tảng sự duy trì độc lập cá nhân và ý thức trách nhiệm xã hội. Các phần viết Xã hội vui vẻ; Trẻ thơ, tình teen, phụ nữ, và đàn ông; Hội thảo muôn năm; Câu chuyện xã tín; Đời sống công cộng;… luôn lấp lánh nhiều phát hiện độc đáo về xã hội, các vấn nạn xã hội và những hướng giải quyết (mở). Các câu chuyện trực tiếp về văn hóa cũng vậy, chẳng hạn như trong các phần viết Minh triết, một thời; Trà chuyện; Phiên chợ văn hóa; Đi đó đi đây;…; ở đó luôn xuất hiện những cuộc đối thoại văn hóa, dù không phải lúc nào tác giả cũng giữ được thái độ trung dung để đưa ra lựa chọn khách quan giữa các chọn lựa (ví dụ như việc tinh thần chung toát lên từ cuốn sách là sự trọng thị dân chủ… thì ở nhiều chỗ, chắc bởi chưa “xả thiền”, tác giả đòi hỏi phải thế này, thế kia, dù tất cả những yêu cầu ấy đều là cần thiết, khách quan và khoa học). Nhưng ở nhiều chỗ, và điều này mới thực sự là quan trọng, việc đối thoại văn hóa được thực hiện suôn sẻ (và “hòa hợp”), những phát hiện của tác giả tạo nên được cảm hứng giải huyền thoại, giải trung tâm, giải cấu trúc xơ cứng,… để mở đường cho những tái cấu trúc mới, mà câu chuyện “Bát nước chấm thiêng” là một ví dụ xuất sắc.

Một số vấn đề được viết như là những đề xuất khoa học (như về vấn đề “từghép” trong ngôn ngữ tiếng Việt chẳng hạn), khi được viết bởi văn phong khác, chắc chắn sẽ tạo nên nhiều tranh biện. Sự mĩ hóa, trữ tình hóa, và ở chỗ này hay chỗ khác còn là việc đặt vấn đề ở điều kiện chuẩn hóa, xa rời thực tế, như với một số đề xuất về giáo dục chẳng hạn, cũng làm giảm đi sức nặng của việc tham vấn và can thiệp xã hội. Song vượt lên trên hết, cuốn sách có thể tạo được cho người đọc nguồn vui bằng việc cùng quan sát với tác giả, để sau đó, nếu có, là sự tiếp tục suy nghĩ, đối thoại từ trên nền tảng của những suy nghĩ, đối thoại như là sản phẩm của sự lai ghép văn hóa vốn làm nên nét đặc sắc trong cái nhìn của tác giả, của cuốn sách.


(*) Hoàng Hồng Minh: Lòng người mênh mang (Tản bút tùy văn). Alphabooks & NXB. Văn hóa – Thông tin, H., 2014.

 

Tia Sáng

Spinning

Trang Châu mời Cụ Hinh qua chơi. Vợ Trang Châu lại chiều Cụ Hinh, làm cho bữa cơm rất “thanh”.

Cụ Hinh bảo.

« Trang Châu suy nghĩ như thế nào ạ? »

« Tôi nhặt một cái ý, đem thả rông vào trong đầu mình, cho nó quay tít, spinning… »

« Có lẽ mình quay nhanh vừa thôi, nhanh quá thì tổn thọ, hoá ra tổng số vòng quay thành ra lại ít hơn. »

Vợ Trang Châu mải nghe chuyện, cứ cái muôi quay tít bát canh. Chợt giật mình quay sang.

« Thế Cụ Hinh suy nghĩ như thế nào ạ?”

« Tôi nhặt một cái ý, đem thả rông vào trong đầu người khác, cho nó quay tít, spinning… »

Trang Châu nhẹ nhàng quay sang.

« Em làm sánh hết cả canh ra bàn rồi. Có lẽ mình quay nhanh vừa thôi, nhanh quá thì tổn thọ, hoá ra tổng số vòng quay thành ra lại ít hơn. »

Chuyện “ẩn số”

 

http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/KieuBao/2014/8/E1D3E73B49250EB1/

Ẩn số” Hoàng Hồng Minh

Hoàng Hồng Minh hát ca khúc mình tự sáng tác về Hà Nội.
Chắc hẳn đây vẫn là cái tên xa lạ với nhiều người nếu như cuốn sách Lòng người mênh mang không được Alpha Books tổ chức buổi ra mắt mới đây.

 

Đối với độc giả quen thuộc một số báo, tạp chí như Tiền Phong, Tuổi Trẻ, Tuanvietnam, Bee, Khampha, Tia sáng…, cái tên Hoàng Hồng Minh chưa phải đã lạ. Tuy nhiên, người ta cũng có thể chỉ biết tác giả của nhiều bài viết trên báo là chuyên gia công nghệ thông tin tại Pháp. Ngay cuốn sách đầu tay của anh cũng là một cuốn sách lạ lùng vì người đọc sẽ không tìm được thông tin về tác giả theo cách thức thông thường…

“Chú cá khô” dưới dòng chảy văn hóa

Bị “hong khô” trong môn logic học và tiếp tục bị “bỏ lò” trong ngành công nghệ thông tin, Hoàng Hồng Minh đã ví mình giống như một chú cá khô, “đồ nhắm” của thời gian đời người. Thế rồi, bị rơi tõm trở lại vào dòng đa văn hóa đang chảy xiết, “chú cá khô bỏ lò” bỗng vui sướng nhận ra muôn màu ẩn mình trong những dòng chảy ấy. Như anh tâm sự thì chẳng có gì nhiều đáng nói về bản thân “chú cá”, nhưng lại có rất nhiều điều để sẻ chia cùng chúng bạn về những dòng chảy mênh mang kia…

Cuốn tùy bút tản văn Lòng người mênh mang là kết quả của nhiều cuộc chuyện trò xuyên năm tháng của tác giả. Đây chỉ là những san sẻ của Hoàng Hồng Minh với bạn bè về những thu hoạch dành cho chính bản thân anh sau nhiều năm trải nghiệm đây đó, ngẫm nghĩ và thực hành. Được sự động viên của bạn bè, anh mạnh dạn đem ra chia sẻ rộng rãi vì nghĩ nó mang tính giải trí và có thể có ích cho một số bạn đọc chưa được làm quen. Theo anh, cuốn sách không phải là đáp án, mà là lời rủ rê cùng ngẫm nghĩ, còn “đáp án cuối cùng nằm ở chính bên trong bạn!”.

Đặc biệt, thông qua những sự việc nhỏ như đi mua một chai nước mắm, hay việc tham gia giao thông, việc lần đầu được đi qua cái cửa xoay ở Khách sạn Metropole…, Hoàng Hồng Minh đã đặt ra những vấn đề lớn hơn như lối sống, mô thức sinh hoạt, đối nhân xử thế, văn hóa Đông – Tây… Hơn nữa, cũng qua đây, người đọc phần nào hiểu được tình cảm và những suy nghĩ sâu xa của một trí thức Việt đang sinh sống ở ngoài nước.

Người bạn của GS. Ngô Bảo Châu

Có một tình bạn đặc biệt giữa Hoàng Hồng Minh và GS Ngô Bảo Châu. Không chỉ viết lời giới thiệu sách cho Hoàng Hồng Minh, tại buổi ra mắt sách của người bạn thân, GS Ngô Bảo Châu cũng xuất hiện và nói chuyện về tình cảm gắn bó hơn 20 năm này. Ông kể rằng, ở Pháp, ông thường qua nhà Hoàng Hồng Minh chơi cả ngày mỗi khi rảnh rỗi và khẳng định ông chính là người “đưa ngòi bút Hoàng Hồng Minh ra ánh sáng”. Cách đây gần 5 năm, GS Ngô Bảo Châu có viết blog “Thích học toán” nhưng blog này khá khô khan. Vì muốn trang viết có thêm nhiều chủ đề cho sinh động, hấp dẫn, ông đã rủ Hoàng Hồng Minh cùng viết. Từ đó, blog đã có thêm nhiều đề tài phong phú. Ngô Bảo Châu cũng cho rằng, công việc viết blog chính là bước ngoặt đối với cả hai người: “Nếu ban đầu không cùng anh Minh viết blog thì tôi sẽ không viết bằng tiếng Việt và anh Minh cũng có thể mãi mãi im lặng.”

Viết lời giới thiệu sách cho Hoàng Hồng Minh, GS. Ngô Bảo Châu hy vọng rằng bạn đọc cũng sẽ có cảm giác “vừa buồn cười, vừa tức”. Để minh chứng cho điều này, ông nhắc tới bài viết Gửi cho cháu lọ Shampoing có liên quan tới một việc có thật xảy ra trong gia đình ông. Hoàng Hồng Minh kể câu chuyện bé Uyên – con gái của GS. Ngô Bảo Châu – không thấy chiếc áo của mình sau chuyến đi chơi. Trong khi bố mẹ Uyên mới là người để quên áo thì họ lại mắng cô bé “lơ mơ không biết giữ đồ”. Mượn câu chuyện nhỏ, tác giả gợi nhắc tới thói quen của người lớn thường vội vàng đổ lỗi cho con trẻ khi chưa suy xét rõ nguyên nhân sự việc.

Yêu thích truyện Những cuộc phiêu lưu của Pinochio, GS Ngô Bảo Châu đã tự nhận mình là người gỗ Pinochio và Hoàng Hồng Minh là Dế mèn Il Grillo Parlante – người bạn luôn nhắc nhở và nói đúng những khuyết điểm của ông. “Đối với những người hâm mộ Pinocchio, Il Grillo Parlante là hiện thân của tình bạn chung thuỷ nhất. Ai đi đâu cũng nên có Il Grillo ở trên vai và thường xuyên nhắc nhở để không lỡ hẹn với người khác, với bản thân mình”, ông chia sẻ.

Những ưu ái dành cho Hà Nội

Không tiết lộ tuổi tác cũng như nơi sinh, nhưng khi đọc sách của Hoàng Hồng Minh, nhiều người tự nghĩ rất có thể anh là người con của Hà Nội. Trong cuốn sách đầu tay nhỏ nhắn này, anh có rất nhiều bài viết dành cho Hà Nội như Hàng Ngang, Hàng Đào, Bóng đá Hàng Chiếu, Ăn Tết làng Đào, Tết Tết Tết… với lối kể chuyện tự nhiên và những miêu tả sinh động.

Từ việc kể lại giấc mơ ăn Tết ở trung tâm Hà Nội của một ông cụ, Hoàng Hồng Minh đã hồi tưởng lại không khí rất chân thực của những hương vị Tết xưa tại mảnh đất nghìn năm văn hiến. Đôi khi, anh cũng ước mơ được ngồi tầng hai xe bus ở Việt Nam và mong muốn phương tiện này trở nên sạch sẽ, tiện nghi hơn để trở thành biểu tượng cho Hà Nội thanh lịch… Ai cũng nghĩ Hà Nội hẳn phải chiếm giữ một vị trí quan trọng trong anh khi thấy anh ôm đàn ghita và say sưa hát ca khúc mình tự sáng tác với tình yêu nồng nàn mang tên Hà Nội, em gọi, em yêu!

AN BÌNH

 

Đa phương tiện

Ông Suề ghé thăm Cụ Hinh. Lâu quá rồi mới gặp lại nhau.

Chuyện trò mươi phút, Cụ Hinh bảo.

“Chả nhẽ tôi nhầm, nhưng bác Suề ạ, bác không giống nhiều mấy với bạn Suề của tôi ngày nào.”

Ông Suề gãi đầu.

“Để tôi nhớ lại cái đã… Hồi trước tôi chuyện trò với Cụ Hinh như thế nào nhỉ…? Hay là vì tôi lâu nay đã quen thể hiện qua công nghệ đa phương tiện, mà chúng ta nói chuyện như thế này thì ít phương tiện quá!”

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 97 other followers