Nhâm nhi ly rượu, Trang Châu hỏi với.
-”Cụ Hinh à, thế nào thì là người đủ công lực làm bố thiên hạ?”
-”Người có con gái mười tám tuổi trở lên.”
Trang Châu không nói gì.
Một áng mây trôi qua mắt chàng.
-”Tôi sẵn sàng làm con thiên hạ, Cụ Hinh à.”
Lưu trữ theo thẻ: le thoi
Kê lại cái sập – II
Nghe xong chuyện “Kê lại cái sập”, bác Tộ gãi đầu.
-”Cụ Hinh à, cái sập nặng đến thế cơ à?”
-”Ừ, nhưng người ta vẫn kê lại nó luôn đấy mà.”
-”Làm thế nào ạ?”
-”Ở trong đầu.”
-”Kê lại thế nào cái sập ở trong đầu ạ?”
-”Cái sập, là cái sập rồi. Có kê lại đi đâu chăng nữa, thì nó cũng vẫn là cái sập rồi. Sập, thì ở đâu cũng đã là sập.
Khi người ta vẫn thờ cái sập rồi, thì kê lại, hay không kê lại cái sập, có gì là khác nhau đâu. Không kê lại cái sập, cũng đã là luôn luôn kê lại cái sập.”
Kê lại cái sập
Mấy người bạn nhiều chữ hứng lên muốn rủ nhau biên dịch sách Tàu xưa đang quá sẵn trên mạng. Tốt rồi. Biên dịch lịch sử, sách vở, hiển nhiên là điều hay. Dè chừng truyền thống sách rổm xứ Đông nha.
Nhắn rằng, “làm gì đây”, “sống với nhau bây giờ như thế nào”, rốt cục vẫn là điều quan trọng hơn hết.
Người Tàu, người Việt từ hàng mấy ngàn năm, nhỡ mở miệng ra là chuyện Tam Hoàng Ngũ Đế, hết cả mấy bình rượu trong nhà mà chuyện vẫn chưa xong. Nhưng hễ phải động đến chuyện kê lại cái sập trong nhà ra chỗ khác, là chắc chắn tắc tịt.
Kê lại cái sập, mãi mãi là công việc của thế hệ con cháu của các vị, các vị hàng con cháu tôi nghe rõ chưa?
Lịch chuyện
Mỵ Châu hỏi.
-”Đã thế kỉ thứ hai mươi mốt, mà xứ Hoa vẫn mê mẩn với mở mang chinh phạt bờ cõi, là lẽ làm sao ạ?”
Cụ Hinh bảo.
-”Triều Hoa sống với lịch Hoa, giản hơn nhiều.”
-”Lịch Hoa, sao lại giản hơn ạ?”
-”Lịch ấy, trong cội rễ vô thức vô ngôn, chỉ biết năm này là năm thứ mấy của đời vua này, vậy thôi.
Và mỗi đời vua, thì lại bắt đầu lại từ đầu.
Lịch ấy, lịch bất sử.”
Sự khốn cùng của khiêm tốn
HOÀNG Hồng-Minh
Thoạt nhìn, tôi thấy rất nhiều người Việt quanh mình, chắc chắn là có cả chính tôi nữa, rất hăng kiêu.
Hăng kiêu là sao? Là nhìn chuyện gì cũng thấy “hết sức quan trọng”, “cực kì căng thẳng”. Là thấy xung quanh đang “điên”. Là thấy mình hễ hé môi là phải thật lớn tiếng. Là thấy muốn bỏ bễ bằng hết mọi chuyện.
Rõ ràng là những người ấy và mình đã bị kích hoạt cực hăng. Tại sao như thế nhỉ?
Có lẽ cũng thật là đơn giản.
Đời sống cộng đồng, không biết tự bao giờ, đã chấp nhận hiển nhiên sự phi lý. Sự phi lý này được tóm tắt thành hai dạng thức. Tâm linh số má, và giải pháp cười trừ.
Khi người Việt quen giải thích gần như mọi chuyện bằng số má, nghĩa là sự phi lý đã ngự trị gần như hoàn toàn tinh thần, lấy sự không thể giải thích được làm minh triết. Chấp nhận sự phi lý trong hệ tiên đề của mình, tư duy không còn một sứ mệnh nào nữa. Gì cũng do số.
Đối mặt với thực tế hiện sinh ngổn ngang tính phi lý ấy, tinh thần chỉ còn biết giải tỏa mình bằng phép cười trừ. Cười trừ rốt cục là tâm linh tích cực khả dĩ còn lại cho trạng thái phi lý của tinh thần. Gì cũng cười trừ.
Sở hữu trong mình cả thiên tư số má, lẫn tâm linh cười trừ, mỗi người đều đã ngự ở trên đỉnh của tư duy và tâm linh, ngang bằng với mọi thần linh, và ở trên mọi thánh nhân.
Và khi ấy, khiêm tốn trở thành điều bất khả, dẫu lòng thành của ai vẫn khát mong có được nó./.
Thế nào là “bình thường” – II
Mỵ Châu nghe chuyện, bảo.
-“Em khó hiểu quá, Cụ Hinh à.
Thế rốt cục, cái ‘bình thường xứ Việt’ ấy, được kết lại thành cái gì ạ?”
-“Thành cái cày được đẽo tập thể xong, nằm quay cu lơ, ở giữa đường giữa chợ.”
Thế nào là “bình thường”
Nếu bạn đọc một bài viết ở xứ Việt, không có gì đảm bảo rằng bài đó là nguyên văn của tác giả.
“Bình thường”, thì chỉ bản thân tác giả của một bài viết mới có quyền biên tập lại bài của mình, do tự mình muốn, hoặc do được đề nghị, hay do được góp ý… Tác giả đó viết dở quá, hoặc viết hay quá, hoặc viết gì gì quá, lại là câu chuyện khác nữa.
Tinh thần làng xã xứ Việt đã quá quen với việc “không bình thường” này. Việc xảy ra ở giữa làng giữa chợ, ai chẳng có quyền tham gia đẽo cày?
Có như thế, mới là “bình thường” xứ Việt.
Chuyện Tết Tây Tết Ta, lịch Tây lịch Ta
HOÀNG Hồng-Minh
Mấy người bạn Việt ở Nhật bữa trước gọi điện thoại chuyện trò. Khi chia tay họ nhắn « có gì đợt nghỉ Tết này sẽ về chơi đấy nhé ». Đúng ngày Noel lại được điện nhắn SMS « tối mai bọn tớ xuống sân bay». Chợt nhớ ra, Tết người Nhật ngày nay là Tết Tây, hoàn toàn, mặc dù trong đời sống thì họ vẫn còn loay hoay vẩn vương chán với món « nam nữ thụ thụ bất thân » ! « Trao nhau, không được gần nhau » ở họ hôm nay dĩ nhiên cũng đã có phần đỡ khe khắt hơn ngày xưa nhiều. « Trao nhau, không được gần nhau » ngày xưa có nghĩa là nếu chàng muốn đưa cho nàng một con châu chấu, thì chàng phải đặt nó lên bàn, rồi lùi lại ra xa, nín thở… để rồi nàng mới tiến lại gần cái bàn đó, rồi bàn tay thon mịn của nàng mới yêu kiều vươn ra phía con châu chấu… khéo đã nhảy tách đi đằng nào.
Nếu câu chuyện đánh đố « trao nhau, không được gần nhau » đã được người Việt giải gần sạch sành sanh, làm hoa mắt người Nhật, thì câu chuyện « ngày Tết chính là Tết Tây » của người Nhật lại làm hoa mắt người Việt xứ ta.
—-
Riêng về môn dùng lịch, người Việt theo chủ nghĩa đa nguyên quyết liệt, từ thường dân cho chí quan trường nước nhà.
Lịch Tây, người Việt dùng nó quanh năm, nhưng nó là « Tây ». Lịch Tàu, người Việt dùng nó đôi khi, nhưng nó là « Ta ». Cái này, phải rất rõ ràng.
Nếu bạn muốn chúc mừng ngày sinh của ai đó, từ trẻ em cho tới các bậc quyền trọng, nhớ nhé, lịch Tây ạ! Không ai lại đi hát « Happy bithday to you », rồi quà cáp, với thổi nến, vào cái ngày sinh lịch Ta của họ cả. Báo chí cũng thế, nếu bạn muốn viết một bài kỉ niệm ngày sinh của các nhân vật quan trọng của thời nay, nhớ nhé, ngày sinh lịch Tây.
Nếu bạn muốn kỉ niệm ngày mất của ai, chỗ này, khác a, phải có triết học. Việc chết ở xứ Việt quan trọng hơn việc sống nhiều, rất nhiều, căn bản. Mình sống, thì làng nhàng thế thôi, mấy ai coi mình ra cái gì. Nhưng sau này, một khi mình đã được cúng giỗ ở trên bàn thờ, ai người ta cũng phải khiếp sợ khí thiêng của mình đấy nhé, một phép! Lúc ấy, thời của mình mới là thực sự là đã đến, dẫu có hơi muộn một tí.
Nếu kỉ niệm ngày mất của người nào trong gia đình ai đó, hãy hỏi họ trước, xem gia đình kỉ niệm người ấy theo lịch gì. Nói chung, kỉ niệm ngày mất theo lịch Ta thì bí hiểm hơn, phải quy đổi, phải bấm ngón tay, phải nhăn trán, không phải ai cũng tính ra ngay được ngày Ta đâu, nên linh thiêng hơn, đốt vàng đốt mã sẽ có nhí nhẽ hơn. Tôi có mấy anh bạn rất trẻ, nhưng đã rất nổi tiếng về các môn xem đất, cắt ngày, đặt tháng, tử vi, tướng học, số học, hậu tri, tiên tri, chỉ không sành lắm về môn hiện tri thôi. Mấy anh ấy lúc uống bia bao giờ cũng nhắn nhe tôi « anh mà trót viết gì về lịch Ta, lơ vơ thôi nhé, kẻo toi đường cơm áo của bọn em ! ». Các nhà quân sư hoạch định, các nhà đánh quả, và kể cả các tay trộm quả, bao giờ cũng phải có lịch Ta trong đầu : làm việc gì, gặp ai, xuất quân lúc nào, chân trái hay chân phải đưa ra trước, lòng lợn-tiết canh vịt-thịt chó lúc nào… nhất cử nhất động phải chiểu theo lịch Ta, quên nó, là y như rằng mất dép.
Nhưng không thể có quy tắc « một ăn một » ở đây đâu. Dễ thế, thì viết bài này làm gì.
Ngày mất của một nhà blogger hiện đại, phải lịch Tây nhé, lịch Ta thì còn quái gì tính hiện đại. Thế còn viết một bài báo để kỉ niệm ngày mất của các nhân vật quan trọng của thời nay, nhớ nhé, gọi điện hỏi ông chủ hay bà chủ của tòa báo trước, để họ còn kịp xin ý kiến lên trên nữa, xem rằng với nhân vật ấy, thì kỉ niệm ngày mất theo lịch gì. Tây ạ, hay Ta ạ, hay cả hai ạ?
Các ngày kỉ niệm các sự kiện lịch sử thì thế nào bây giờ? Lịch sử của chúng ta, về lịch học, tôi chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn Âm Sử, theo lịch Ta, và giai đoạn Dương Sử, theo lịch Tây.
Ranh giới giữa hai giai đoạn này, thì phải biết áng chừng, thông minh là ở chỗ này. Chả có cách nào khác.
Ngày Quang Trung đại phá quân Thanh, ngày Âm. Ngày quân Pháp nổ súng vào thành Hànội, ngày ấy, vừa Âm, vừa Dương, tùy từng chi tiết bên phía Tây phía Ta. Ngày kí hiệp định Paris về Việtnam, ngày Dương. Ngày các cụ già Thanh Hóa dùng súng trường bắn rơi máy bay vào ban đêm, không viết ngày Âm đâu nhé.
Phức tạp đến như thế, nhưng có chí, thì nên, người Việt vận hành thành thạo cả hai cái lịch Tây Ta này, thành một cái lịch đa nguyên luận trôi chảy, chẳng thấy ai chết vì như thế cả.
Cứ bắt đầu từ mười lăm tháng Chạp lịch Ta trở đi (các bạn trẻ, kể cả tôi, rất hay nhầm tháng Chạp lịch Ta với tháng Mười-hai của lịch Tây đấy nhé), cả cái xã hội Việt bỗng quay ngoắt trở về sống với lịch của hàng trăm năm trước đó ! Mấy vị người Tây ở xứ Ta vào mấy ngày này bị mất toi phương hướng hoàn toàn, chuyện thường. Sau một hồi khó chịu, lại thấy cũng hay hay.
Các nhân viên của các công sở bắt đầu chơi trò đếm thuận, nhưng tính ngược, xem còn bao nhiêu ngày nữa thì là Tết ? Càng ở cơ quan to, công việc càng thoáng, đếm tính càng hăng. Thỉnh thoảng cũng nhầm với nhau, phút chốc thành tiểu hội nghị khoa học. Còn hơn là ngồi không.
Mà thế thật. Lòng người bỗng cứ thoáng dần, nhẹ dần. Rồi lâng lâng.
Mình chợt thoát ra khỏi được cái lịch làm ăn lam lũ quanh năm, cái lịch Tây khốn kiếp nó quản thúc đời mình. Mình được thả hồn với ngày tháng phiêu diêu từ ngàn xưa vọng về. Cái lịch Ta nay chỉ quản có lễ hội với Tết nhất, đáng yêu làm sao.
Ngoài hai mươi Tết trở đi, chôn quên hẳn đi cái lịch Tây man di trói buộc nọ. Hai mươi mấy Tết thì về quê nhỉ? Hai mươi mấy Tết thì lo xong nếp đỗ thịt củi ? Lá dong, cô bạn đáng yêu vẫn còn « nửa thụ thụ bất thân » đã nhất định « anh cứ buồn cười, để em lo !», vậy mà chưa thấy đâu… Chuyện nhỏ, phải khéo, lôi thôi, thành chuyện to bây giờ… Trước ba mươi mà gói xong bánh, thì đỡ cập rập bao nhiêu. Sắp ba mươi… tối về nhớ phải cài then chốt cửa cho kĩ à, mấy bác khách trộm là rất rành lịch Ta, rất thích dịp đêm ba mươi đấy. Ôi, giá mà được đốt bánh pháo đêm ba mươi này nhỉ ? Chỉ tại cái dân mình, nhẹ nghĩ, ưa nặng, hễ làm được gì, là lại tí toáy lạm dụng cho bằng chết thôi? Không vươn đến tự quản nổi, thì rồi khắc bị người ta quản cho, điên thế cơ chứ. « Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh », ngày xưa tuyệt thế… Bây giờ, thôi thì, « Cây nêu, lịch cũ, bánh chưng xanh » vậy.
Ngọn gió Giao thừa lặng lẽ ùa về trên đầu ngọn tre ngoài ngõ. Nhìn quanh, cái gì cũng cũ. Nhưng lòng mình chợt thoáng tươi mới lại, không nhiều, chút ít, vẫn có. Vẫn thế.
Sáng mồng Một, lặng lẽ, tinh tươm. Mùi rơm ẩm sương ở góc vườn quyện đọng hơn, thân thương hơn ngày thường. Như tờ giấy trắng được mở ra, chẳng nỡ viết điều gì phiền muội. Con gà trống khoác lác đã kịp gân cổ gáy, giành oai quyền báo Mặt Trời của năm Ta đã dậy. Siêu nước dưới nhà chợt cất tiếng reo, giục trà mau mau vào ấm.
Hượm cái đã nào…
« Con gà gáy báo Năm Ta,
Siêu nước dưới nhà giã giục trà Ta.
Bồi hồi bóc tờ lịch Ta,
Ngày nào Đất Nước đủ đà bay lên ? »
Cảm trầm
Bác Tộ mời trà bác Luống, Cụ Hinh.
Bác Tộ bảo.
-”Bác Luống khỏe mạnh chứ? Nom bác Luống hôm này hơi xuống khí à.”
-”Quả là hơi có thế. Không khéo tôi hơi trầm cảm. Cụ Hinh thấy sao?”
Cụ Hinh ái ngại.
- “Bác tự thấy kém hứng khởi hoạt động?”
- “Vâng.”
- “Thờ ơ…”
- “Vâng.”
- “Mỏi mệt…”
- “Vâng.”
- “Nản chán…”
- “Vâng.”
- “Bí bách…”
- “Vâng.”
- “Ừm…
Cái này nữa, quan trọng đây.
Bác có cảm giác tự thấy mình kém cỏi không?”
- “Ồ không! Không được! Tôi mà thế, thì làm sao còn đôn đốc, dẫn dắt được các anh chị em viết báo tường ở phường nữa!”
- “May quá, thế thì bác không bị trầm cảm đâu! Chắc là mấy anh chị em viết báo tường ở phường của bác trầm cảm, làm cho bác cảm trầm mà thôi!”
Bác Tộ vui vẻ đứng lên pha tuần trà mới.
Năm này, đón Tết ở đâu ?
HOÀNG Hồng Minh – Bản đầy đủ
Năm hết… Xe pháo, tàu bò, tàu bay sạch vé. Người người về nhà về quê đón Tết…
Làng nước
Cũng là mới đây thôi, đa phần dân chúng ta chỉ sống ở trong làng. Ra khỏi làng là một cú rơi tự do, « sảy nhà ra thất nghiệp ». Những ai phải rời khỏi làng để đi nơi khác kiếm sống được coi là những người cùng khổ, những người phải “tha phương cầu thực“, mò đi nơi xa lạ để mong tìm ra cái để ăn.
Rời khỏi làng để đi kiếm sống còn có nghĩa là kẻ phải chịu nhục, tựa như bị làng đào thải, trừ chuyện đàn bà con gái phải đi lấy chồng ở làng bên, và vài ngoại lệ khác… Vậy thì ngày Tết, ngày giỗ, ngày đám vui, ngày đám buồn, những người tha phương phải sống chết mà về được làng mình, thỏa được tình cảm đã đành, mà cũng để cứu lại được cái danh giá giữa làng của mình.
Trường hợp duy nhất ra khỏi làng mà lại càng được danh giá, là nấu kinh thi đỗ, rồi được bổ ra làm quan ở nơi xa. Nhưng cái danh lớn nhất, thì vẫn nằm chờ đó ở làng mình. Thi đỗ, phải về được làng, vinh quy bái tổ. Làm quan to, về làng mới thỏa oai, về làng mua nhà, mua ruộng, dựng lại nhà thờ họ mình ở làng cho thật lớn tướng, át họ người. Bị bãi quan, thì « về vườn », gieo vần thanh tao, vui thú ở quê nhà. Chết, thì có gò cao mả sang ở quê quán.
Những chuyện này còn nguyên dấu ấn trong nền hành chính của xứ Việt đến tận hôm nay. Cái thẻ chứng minh thư của người Việt ngoài mục “nơi sinh” lại vẫn còn cả mục “quê quán” hay « nguyên quán » ! Nhiều người không biết khai ra làm sao, phải cố vác quê quán của ông bà cụ kị ra mà điền vào. Rồi các bản khai “lý lịch” cũng có cái mục oái oăm tương tự như thế. Khai, thì cứ khai, trong khi nhiều người từ bé sinh ra đến gần già mà cũng chưa có dịp nào được biết đến cái mặt “quê quán” xa tắp « của mình » ra sao, vì quê quán họ vừa xa xôi, mà cũng không còn ai thật sự quen thuộc nơi đó. Khai như thế, khai cho tập tục, khai cho ngành an ninh thỏa chí tò mò.
Guồng sống phường phố
Dần dà công cuộc đô thị hóa, đặc biệt là cơn lụt đô thị hóa từ những năm « cởi trói » 1990 trở lại đây, đã đưa đa số người Việt hôm nay rời khỏi làng xóm, cuốn vào guồng sống đô thị. Đó là kết quả của sự tự do hóa đi lại, tự do hóa cư trú, tự do hóa làm ăn. Dĩ nhiên thôi. Có điều việc này không được nghiên cứu, không được quy hoạch, không có sự chuẩn bị của xã hội về rất nhiều mặt, đặc biệt là về chính cái mà ít người nghĩ đến nhất – về văn hóa.
Việc rời khỏi làng ra phường phố sống trở thành dòng chuyển đổi phổ quát, nhưng con người của thời kì chuyển tiếp này lại không dứt được ra khỏi hệ thống của những tập tục xóm làng, và cũng không được ai giúp đỡ.
Khổ cực hơn thế nữa, con người ra đến phường phố hôm nay phải chịu mấy chục cái làng chồng chất lên đời sống của mình!
Vì mới bắt đầu đời sống đô thị trong ngay cuộc đời mình, hay đời bố mẹ mình, cái làng quê cũ của số rất đông con người phường phố vẫn còn nguyên vẹn đó, với bao nhiêu gắn bó hiện thực. Nói hiện thực, là vì người của đại gia đình còn ở đó, họ hàng còn ở đó, nhà cửa ruộng vườn, tức là tiền nong có khi còn đó, các tập tục, trách nhiệm, quyền lợi, bổn phận, danh dự… vẫn còn ở đó. Cụ thể nhất là số đông con người phường phố vẫn phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin ở chính những làng quê cũ của mình .
Và hệ thống các thói quen tập tục làng xóm lại bén rễ ngay lập tức, sinh sôi nảy nở um tùm trong cái đời sống đô thị non nớt hôm nay.
Các cụm dân cư đô thị mới vẫn quá quen với cách sống xóm làng. Ngay đường phố nơi đây chưa phải đã hoàn toàn đã là của “công cộng”, mà là của « phường làng phố làng », nơi mà ai lấn được việc gì thì… cứ cố xem sao. Vỉa hè phía trước nhà mình thì phải là… « nửa phần của nhà mình rồi ». Nếu bạn thấy ai đó mang cái thuổng sắt nhà mình bị cong queo ra phố, cho vào khe cột điện ngoài đường gần nhà mình để uốn cho cong… luôn cái cột điện này, thì cũng là chuyện « thường ». Tôi nhớ chuyện một người bạn Pháp ở Paris đã gắn vào cổng nhà mình cái biển báo mua sẵn, trên đó in “cấm đậu xe, chỗ ôtô ra vào garage, theo điều luật số…”. Rồi một hôm vội việc, anh ta đậu xe trước cổng nhà mình và chạy lên nhà. Công an đi qua, và họ cài luôn cái giấy phạt vào xe (của chủ nhà) đậu ở đó, đúng nguyên tắc phố phường là nơi của công cộng.
Sinh hoạt làng xóm ở phường phố của ta còn thể hiện rất rõ ở cái loa phường thay cho anh mõ ngày xưa, cứ đến giờ là ra rả, bất chấp đô với chả thị, ta với chả tây. Ông giám đốc trung tâm văn hóa Pháp ở ngay cạnh Nhà hát Opéra Hà nội cứ năm giờ chiều là nhăn nhó mặt mày bịt tai với đám loa phường sang sảng.
Vậy là ra phố phường ở, tưởng đã được giải phóng khỏi làng cũ, lại hóa nợ thêm một cái làng ở phường phố để bạn phải quan tâm, kể cả những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của hàng xóm.
Họ hàng của bạn ở các nơi khác nhau trong thành phố, thêm một cái làng siêu thực khác, bạn cũng phải quan tâm. Ai nói « bán anh em xa », cứ việc nói cho đủ mẽ triết lý nhé, chuyện đâu có dễ. Bạn lại phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của cái làng đây.
Bao nhiêu lớp học khác nhau, từ mẫu giáo, rồi tiểu học, rồi trung học, có khi rồi đại học, rồi siêu đại học, rồi lại các lớp tập huấn tư tưởng, tập huấn ngành nghề… Mỗi cái lớp này, cũng thành những cái làng. Bạn lại phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của những cái làng đây.
Mấy cơ quan nơi bạn đã từng làm việc. Mỗi cái cơ quan này cũng thành một cái làng. Bạn lại phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của những cái làng đây.
Mấy tổ chức bạn từng cộng tác công việc với họ. Mỗi cái tổ chức này cũng thành một cái làng. Bạn lại phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của những cái làng đây.
Mấy nhóm bạn bè dắt dây lâu ngày. Mỗi cái nhóm này cũng thành một cái làng. Bạn lại phải quan tâm đến những chuyện ốm đau, ma chay, cưới xin của những cái làng đây.
Rồi đến khi bạn cưới xin, tổng số những cái làng này được nhân lên gấp đôi nhé ! Các làng của vợ, cộng với các làng của chồng.
Đấy là chưa kể nhỡ bạn cưới tập hai, cưới tập ba… thì… rồi…, nhé!
Rồi đến khi các anh chị em của bạn cưới xin, tổng số những cái làng này lại được mở rộng thêm nữa.
Rồi đến khi các con của bạn cưới xin, tổng số những cái làng này lại được mở rộng thêm nữa nữa. Rồi thì các cháu của bạn cưới xin…
Suốt cả tuần bây giờ, lúc nào cũng có một vài cái làng trong số những cái làng ấy có sự kiện ! Mà xã hội ta hôm nay thì vẫn cứ là cái xã hội “Vạn Làng” ! Nước « Văn Lang » có phải là nước « Vạn Làng » không đây?
Có buổi trưa trong tuần có khi bạn phải chạy đi ăn mấy đám cưới liền, như là cưới chạy gì vậy. Chả cưới chạy tang gì cả, đám cưới bình thường hôm nay đấy ạ, tất cả phải xong trong vòng đúng một tiếng ạ ! Đó là những buổi ăn trưa cao cấp hôm nay trong một cái siêu làng quay tít.
Rồi các đám ốm đau, rồi các đám buồn, ôi, không còn sức nào xuể nữa.
Ai cũng khiếp sợ « tập tục vạn làng » trong đời sống phường phố, nhưng mà không ai dám dứt điểm chống lại những tập tục này. Có lẽ tôi sẽ thành lập một hội « những người dũng cảm », với tuyên ngôn dụ như « đám ma của gia đình tôi, của chính tôi, tôi dứt khoát không mời ai, trừ chỉ mấy người trong nhà», để giải phóng nhân dân trước, rồi sẽ tự giải phóng mình tiếp đến.
Thế rồi, Tết phường phố đến!
Nếu cứ viếng với thăm người của từng ấy cái làng của mình, hoặc/và đón khách của từng ấy cái làng của mình đến viếng thăm mình, liệu bạn có còn đủ sức vui Tết nữa hay không? Chưa kể đến cái hủ tục quà cáp, mừng tuổi, chúc tụng suốt mấy ngày ở phường phố vạn làng…
Từ một đời sống nhỏ nhắn êm đềm trong một cái làng nhỏ, đến khi phải đi vào đời sống đô thị nghìn nghịt những người và việc, con người chúng ta đã không đủ can đảm tìm giải pháp cho nó, lại còn nhân vấn đề bộ phần lên ! Sự thông minh của chúng ta chỉ để cố tìm loay hoay cách chất chồng lên cái lưng của chúng ta được càng nhiều tập tục càng « hay » ?
—-
Tôi gọi điện cho anh bạn, hỏi Tết này anh sẽ đón Tết ra sao. « Tôi đặt vé đi Bankok chơi trốn tìm Tết ta rồi, anh có đi chơi cùng không ? Mà thôi, giờ này thì hết sạch vé rồi, anh trâu chậm ạ! Hẹn ra Tết nhé !». Anh chàng này, tôi cứ coi thường, hóa ra vẫn luôn đi trước tôi về thời cuộc.
Năm hết… xe pháo tàu bò tàu bay đã sạch vé. Trong số hành khách đó, hóa ra đã có cả những người đi chơi trốn tìm món Tết ở tận đâu xứ nào./.
hmhoang
