Chơi cờ là “sport”, không phải là “thể thao”

Nhiều người ngạc nhiên sao chơi cờ rức hết cả đầu mà lại là “thể thao”.

**

Chữ “thể thao” được đem dịch từ chữ “sport” của tiếng English, do quan sát thấy đó là lĩnh vực của rất nhiều hoạt động vận động tập dượt về thân thể cho khỏe mạnh nhanh bền.

**

Nhưng “sport” vốn không hẳn chỉ là như thế.

Chữ “sport” được cho là vốn từ chữ Français cổ “desport”, có nghĩa là “vui chơi”.

Cho nên “chơi cờ” là “vui chơi”, là “sport”, chứ không phải là “rèn luyện thân thể”, là “thể thao”.

Advertisements

Truyền thuyết

Một đứa trẻ đã lớn thì nó thôi loay hoay với truyền thuyết về việc nó đã được sinh ra như thế nào, từ quả trứng rất to được con gà ấp hộ cho, hay là được đẻ qua nách..

**

Một quốc gia đã trưởng thành cũng vậy, họ biết dẹp đi chuyện vẽ vời truyền thuyết về nguồn gốc của mình.

Cảm biết

Nếu không biết làm toán, phần lớn người ta cảm biết “tôi không biết làm toán”.

Nếu không biết lập trình, phần lớn người ta cảm biết “tôi không biết lập trình”.

Nếu không biết nhảy cao vượt quá năm mét, phần lớn người ta cảm biết “tôi không biết nhảy cao vượt quá năm mét” -trong điều kiện bình thường trên Trái Đất.

Nếu không biết kéo xà được mười lần, phần lớn người ta cảm biết “tôi không biết kéo xà được mười lần”.

//

Thế nhưng, ai cũng cảm biết “tôi biết làm thơ”.

Thế nhưng, ai cũng cảm biết “tôi biết làm bài hát”.

Thế nhưng, ai cũng cảm biết “tôi biết viết văn học”.

Thế nhưng, ai cũng cảm biết “tôi biết tư duy triết học”.

//

Như thế, mới có “câu chuyện cảm biết” này.

 

 

 

 

 

 

Thiếu công dân

Ông Pháp Đàn mời trà.
“Cụ Hinh này, đọc các trang mạng, tôi thấy người Việt có nhiều ý kiến về đời sống đấy chứ.”
“Vâng, đúng vậy ạ.”
“Thế sao vẫn còn nhiều khó khăn về cải cách?”
“Tôi cũng không rõ lắm ạ.”
“Có người bạn Việt giải thích cho tôi thế này..”
“Sao cơ ạ?”
“Rằng mỗi người Việt là một lãnh tụ bẩm sinh.”
“Vâng.. có thể lắm.”
“Cho nên chỉ có lãnh tụ, mà thiếu công dân, để thi hành các ý tưởng.”
“Dạ.. vâng.. tôi quả thật cũng không rõ đâu, bác Pháp Đàn ạ.”

Tập tục cổ truyền

 

Nếu loài người ở mọi nơi cứ chỉ sống loay hoay trong tập tục cổ truyền muôn thở “mẹ tôi bảo thế” được gõ mõ tán tụng, -chứ khỏi cần suy nghĩ sâu xa gì hơn-, thì nhóm sắc tộc nào đông hơn rồi sẽ áp đặt trên thực tế các tập tục cổ truyền của họ lên các đám đông xung quanh.

Tập tục là một thực tế rất rộng và sâu, nó chi phối ngấm ngầm toàn bộ lối cảm nhận, lối nghĩ, lối hành động, lối sống mà cứ như là nó không hề tham gia. Trước một biến cố quan trọng của đời sống ta thấy ngay phản ứng dây chuyền rộng khắp này của một cộng đồng sắc tộc, một phản ứng tuy có vẻ rất cãi vã nhau, thậm chí đầy bạo lực, nhưng vẫn dễ đoán trước xu hướng căn bản.

Và, đó sẽ là điều buồn thảm của sự chen lấn hoang dã về lối sống, nơi lý trí trở nên bất lực hoàn toàn, và nó cũng không để làm gì kể cả như nó chỉ muốn được làm món đồ trang sức.

“Này, hỡi các đám đông, để sống vui hạnh được cùng nhau, hãy thắp lý trí lên!” (..ồn quá, chẳng còn ai nghe ra cái gì nữa hết..)

**

Cuối thế kỉ này, 40% dân số toàn cầu là người châu Phi.

http://www.lemonde.fr/planete/article/2017/08/07/en-2100-40-de-l-humanite-sera-africaine_5169434_3244.html