Chuyện “thày”, hay “thầy”?

HOÀNG Hồng-Minh

Ngày hôm nay xu hướng phổ biến sách báo viết “thầy”,  hơn là “thày”.

Trong tiếng Việt, “thầy” và “thày” đều được sử dụng, tùy theo vùng miền, theo thời gian.

Với tôi, tiếng Việt phía bắc trước nay sử dụng chữ “thày” phổ cập, từ rất lâu đời.

Ca dao.

“Không thày, đố mày làm nên.” Chữ « thày » ở đây vần với chữ « mày ».

Chữ “mày” cũng vậy, phổ cập phía bắc từ cổ xưa. Phía miền trung và nam, gọi “mầy”, và cũng gọi « thầy ».

Ca dao.

“Học thày, không tày học bạn”. Chữ « thày » ở đây vần với chữ « tày ».

Chữ “tày” cũng vậy, phổ cập phía bắc từ cổ xưa. Phía miền trung và nam, gọi “tầy”.

Chữ “tày” nghĩa là “bằng với”. Nói « tội tày trời”, nghĩa là tội lớn như trời. Không thấy người Việt nói « tài tày trời », « công tày trời », « đức tày trời »… Nghĩa là bảng chân lý văn hóa cho chê, ghét tha hồ, bằng cả trời, cho bõ lòng căm tức, nhưng khen bằng trời thì không được, phạm húy trời. Chê ghét được cổ súy hơn khen mến.

Tôi xưa nay vẫn dùng chữ “thày”, “mày”, “tày” của phía bắc. Rất tiếc là nhiều tờ báo cứ thấy chữ « thày » tôi dùng thì đương nhiên xóa đi, thay nó bằng chữ « thầy ».

Về lịch sử, tiếng Việt vốn lớn lên (cả) từ vùng đồng bằng sông Hồng.

Tôi nghĩ nên sử dụng cả hai cách phát âm, cả “thày”, “mày”, “tày” và cả “thầy”, “mầy”, “tầy”. Quan trọng hơn hết, là không độc đoán xóa đi chữ “thày” của cả ngàn năm.

Tại sao vậy ? Vấn đề không đơn thuần là « thói quen », hay là « gu » trong trường hợp này : bởi lẽ ngôn ngữ là kí ức của một cộng đồng, kí ức đó không chỉ đơn giản là « kỉ niệm », nó còn là chìa khóa để giúp con người lần lại các kí ức khác, giúp giải mã các kí ức khác./.

Tia Sáng

Advertisements

9 thoughts on “Chuyện “thày”, hay “thầy”?

  1. Có một bạn rất điệu đàng, nhưng e thẹn, chưa dám xuất hiện cùng các bạn ở đây.

    Bạn ấy nhắn rằng chữ “a” và chữ “â” còn được dùng lẫn trong nhiều trường hợp khác, ví dụ như là giàu với giầu, màu với mầu, thảy với thẩy, tàu với tầu…

    Cụ Hinh cũng kể cho bạn ấy rằng ở ndc có bạn nọ rất dễ “cáu”, nên hay “cấu”, không biết có phải vì dùng lẫn được chữ như thế không?

    Cảm ơn bạn ấy “nhâ” 😉

    1. À em đố CH, người ta nói “bậc thầy” hay là “bậc thày”? “Phu nhân khen chước rất mầu” hay là “rất màu”? “Tổ quốc ta như một con tàu/ Mũi tàu ta đó mũi Cà Mau” hay là “con tầu”?
      Hehe, đọc bài này em mới nghĩ ra là chưa chắc CH đã giỏi tiếng Việt thật. Nếu CH mà không trả lời được thì để em giúp cho, nhưng mà mời em đi uống cà phê nhé? Không thì cứ tự vắt óc ra thôi !

Giơ tay, nha ;-)

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s