Thủy chung suốt đời

“Cụ Hinh ạ, ngu ngơ chắc cũng phải được cái đức gì chứ?”

“Quí lắm đấy, Anh La à!

Khi ta hắt hủi nó, cứ tưởng nó bỏ ta đi mãi hẳn.

Không đâu, nó đau, nó dỗi, và nằm im một chỗ.

Lúc nào ta hết cơn thông minh, bình thường trở lại, nó lập tức lại đồng hành và lại khuyên dạy ta như muôn thuở…

Ta chưa hề thấy ai thủy chung tận tuỵ với ta suốt đời như ngu ngơ!

Dỗi chi khươn

Trưa hè oi bức, mẹ vừa quạt vừa ru bé ngủ … Mùi hồ từ chiếc quạt giấy tre ngâm hơi khăm khẳm khó chịu, nhưng cũng lại thân quen…

“Con Cò con Vạc con Nông,
Ba con đều béo vặt lông con nào”

Bé thiu thiu…

Mẹ mỏi ê tay, dừng quạt.

Nóng quá, bé lại cựa quậy…

Mẹ lại quạt, ru tiếp…

” Vặt lông con Cốc cho tao…”

Bé quay sang “mẹ ơi, con Cốc đâu mà có trong ba con ấy, con Cò con Vạc con Nông? »

“Ngủ đi, con nào mà chả được! Xưa đến nay người ta vẫn hát như vậy.”

Bé không ngủ được nữa vì cái con Cốc oái oăm này. Xoay đi, trở lại.

Mẹ dỗi “hư thật! Có ai khó tính như mày! Thôi dậy, Cốc mới chả Kếch! Bao nhiêu công quạt hầu ông, rồi thì ra sông ra biển cả!”

**

Chuyện trò với người nhà hay với bạn bè ta thật tuyệt vời. Chưa nói đã cười, lây lan. Trên các trang báo chí quan dân hồ hởi tít mắt. Trên tranh dân gian trâu bò lợn gà đều nhếch mép cả.

Vui thay ngày Tết, nụ cười khắp hang cùng ngõ hẻm! Có đi nhiều mới thấy hiếm nơi có được lắm nụ cười như thế, như ở xứ ta.

**

Nhưng ở ta nếu bạn có ý định nói câu chuyện nghiêm chỉnh, ở trong nhà thôi đã, hoặc cùng lắm là ra đến bạn bè, thì quả là bạn có máu phiêu lưu trong người.

Thế nào là “nói chuyện nghiêm chỉnh”? Xin nói trước là chúng ta không bàn kiểu “nói chuyện to tiếng” rất phổ biến ở xứ ta, thường dễ bị kết thúc trong hăm doạ, thậm chí bằng bạo lực. Bản thân mệnh đề “nói chuyện nghiêm chỉnh” đã có thể được hiểu như “cho mày biết tay” tiềm tàng.

Trước hết, phải cơm nắm mắc màn chờ thời cơ thuận lợi, vui vẻ…

Tuy không phải lo chia động từ như trong tiếng Tây, nhưng phải lo chia ngôi thứ cho chuẩn xác người tham chuyện. Đây là chuyện sống chết. Nếu chia sai ngôi thì là hết chuyện, bạn có thể ăn ngay một câu “tôi là dở người hay sao mà ông ăn nói như vậy? »…

Rồi câu chuyện phải đi về đâu. Đại khái phải dẫn dắt khéo léo đến đoạn người rủ nói chuyện thua nhẹ nhưng kín đáo (mà vẫn được việc), người được mời chuyện phải rảo được những bước chân thắng lợi trong hào quang rực rỡ. Người được mời phải thực sự « thắng nghiêm chỉnh »,  chứ “có vẻ thắng” thì đa phần sẽ là hỏng cuộc.

Người được mời mà hoà thì là mất công toi, phí thời giờ cho cả đôi bên.

Người được mời  mà thua thì sẽ dỗi, một kiểu dỗi rất khó chịu, ví dụ ra tuyên bố đột ngột “thôi không nói nữa!”.  Đến mức, thường là người mời chuyện hoặc phải nổi đoá, hoặc phải xin lỗi, hoặc phải nịnh dày công trở lại. Bằng không, thì câu chuyện đứt gánh. Như vậy thì có khi cả một vài năm sau mới có cơ hội bắt lại chuyện này, hoặc khỏi luôn!

**

Và người được mời rất sành dỗi, bạn không thể hơn họ được đâu, vì bạn là người muốn được bàn chuyện mà.

Mà bạn, chính bạn cũng rất sành dỗi, người ta cũng không thể hơn được bạn đâu, nếu người ta muốn bàn chuyện với bạn

* *

« Ơ Cụ Hinh, Cụ Hinh tưởng tôi dở người hay sao mà bắt đầu câu chuyện như thế này? Thôi không nói nữa!”